आताशा मी फक्त दुकाने कपड्यांची फिरतो...

आताशा मी फक्त दुकाने कपड्यांची फिरतो
लाचारीने फिरवून कार्डे सहीस मागवतो

शर्ट नको मज कुठलाही अन पँट नको आहे
बक्कल कुठले मुळात मजला बेल्ट नको आहे
बायकोसंगे परवा माझ्या करार मी केला
सर्व खरेदी तिला करावी, काही नको मजला
बायकोजीच्या पुंगीवर मी नवरोबा डुलतो!

आता आता खरेदीस मज बायको पाठवते
काउंटर बघता लुंगी नाही, साडी आठवते!
आता कुठल्या दिलखुष गप्पा काउंटरवाल्यांशी
आता नाही शॉपिंग उरले पूर्वीगत हौशी
बिलंदरीने दिसतील त्या त्या साड्या मी बघतो!

कळून येता कार्ड लिमिटची इवलिशी त्रिज्या
उडून जाती अत्तरापरी शॉपिंगच्या मौजा
दारी फिरकत नाही कोणी नवा कार्डवाला
राखण करीत बसतो येथे जुना कार्डवाला
कर्जांनाही आता माझा कंटाळा येतो!

आताशा मी फक्त दुकाने कपड्यांची फिरतो
लाचारीने फिरवून कार्डे सहीस मागवतो

[विडंबन] कवी - प्रसाद शिरगांवकर
मूळ गीत: आताशा मी फक्त रकाने दिवसांचे भरतो
मूळ गीतकार: संदीप खरे

असेलही... नसेलही...

जीवनात चंद्रमा असेलही... नसेलही...
काळजात पौर्णिमा असेलही... नसेलही...

भाग्यदा ललाटरेख शोधली कितीकदा
यापुढे तिची तमा असेलही... नसेलही...

रूप आमचे खरे, अम्हा न दावलेस तू
आरशा तुला क्षमा असेलही... नसेलही...

सांगतो सदैव तारकां-वरील मालकी
पाकिटात या रमा असेलही... नसेलही...!

या जगात एकटेच यायचे नि जायचे
सोबती लवाजमा असेलही... नसेलही...

कवी - प्रसाद शिरगांवकर

शिल्पकार

झेलावयास माझी छाती तयार आता
घाला नव्या दमाने तुमचे प्रहार आता

मी एकटाच गातो या उत्सवात माझ्या
माझ्याच गायकीवर माझी मदार आता

विझलो जरी कितीही, मी संपणार नाही
हृदयातल्या आगीशी माझा करार आता

गावात चोरटयांच्या दिवसा प्रकाश नाही
तो सूर्यही जरासा झाला हुषार आता

नाही आता उदासी, नाही आता निराशा
माझ्याच जीवनाचा मी शिल्पकार आता

कवी - प्रसाद शिरगांवकर

काही काही गोष्टी मला अजूनही कळत नाहीत

काही काही गोष्टी
मला अजूनही कळत नाहीत

एका पावसात
वाहून जातात गावंच्या गावं
अतीवृष्टीमुळे...
आणि पाठोपाठच्या उन्हाळ्यात
गावा गावांतून
नाहीशी होते वीज,
धरणात पाणी नसल्याच्या नावाखाली...
कोसळून वाहून जाणाऱ्या पाण्याचे
हिशोब काही जुळत नाहीत
काही काही गोष्टी
मला अजूनही कळत नाहीत

गावांपासून देशापर्यंतच्या
सर्वच अर्थसंकल्पांमधे
पाहत असतो आम्ही
घशाला कोरड पाडणारी तूट
आणि उत्तरोत्तर वाढत जाणारे
कर्जाचे डोंगर
आणि पाठोपाठच्या महिन्यांत
वाचत रहातो बातम्या
खासदारांच्या वाढत्या भत्त्यांच्या
आणि शेतकऱ्यांच्या माफ केलेल्या कर्जांच्या
तिजोऱ्यांतून गायब होणाऱ्या पैशांचे
हिशोब काही जुळत नाहीत
काही काही गोष्टी
मला अजूनही कळत नाहीत

पाणी असो वा पैसा
आल्या गेल्याचा हिशोब नाही
येण्या जाण्याचं नियोजन नाही
अकलेच्या दुष्काळात रहाण्याचे
आमचे भोग काही टळत नाहीत
काही काही गोष्टी
मला अजूनही कळत नाहीत...

कवी - प्रसाद शिरगांवकर

दुष्मनी त्यांची अशी हळुवार आहे

दुष्मनी त्यांची अशी हळुवार आहे
दादही त्यांची जणू तलवार आहे!

मस्तकी घेऊन मजला नाचती ते
हे कशाचे प्रेम, हा व्यवहार आहे

खोडल्या मी पत्रिकेच्या चौकटीही
(मरण का याने असे टळणार आहे?)

जो सुखाने बघत आहे मरण माझे
प्रेत त्याचेही कधी जळणार आहे

अक्षरांची मांडुनी सोपी गणीते
काव्य का त्यांना असे कळणार आहे?

तो भला माणूस जो यांचा पुजारी
मी खरे बोलून घुसमटणार आहे

पाहिला मी सूर्यही अंधारताना
काजवा यांचा कसा टिकणार आहे?

बंद कानांच्याच फौजा भोवताली
(काव्य माझे भाबडा यलगार आहे!)

व्यर्थ आसू मी अता ढाळू कशाला?
वेळ माझीही कधी असणार आहे!

कवी - प्रसाद शिरगांवकर

गुंड लोकांचे...

भक्त झाले लोक सगळे गुंड लोकांचे
भोवताली भव्य पुतळे गुंड लोकांचे

रोजची चतकोर पत्रे सभ्य लोकांची
अन पहा हे भव्य मथळे गुंड लोकांचे!

पांढर्‍या कपड्यांतली ही पाहुनी 'ध्याने'
चाहते होतात बगळे गुंड लोकांचे...

दंगली करतात त्यांना दंड देताना
न्यायमूर्ती नाव वगळे गुंड लोकांचे

जाळले संसार थोडे, मोडले थोडे
एवढ्याने भाग्य उजळे गुंड लोकांचे

दोस्तहो तलवार नाही, लेखण्या परजा
लेखणीने तख्त निखळे गुंड लोकांचे...

कवी - प्रसाद शिरगांवकर

सुडोकू

रिते हे रकाने भरावे कसे?
सुखाचे सुडोकू सुटावे कसे?

इथे हा असा अन तिथे तो तसा
कुठे कोण हे ओळखावे कसे?

ठरावीक जागा हरेकास हे
खुळ्या आकड्यांना कळावे कसे!

रकान्यांत काही कुणी ना बसे
मनी आकड्यांच्या दुरावे कसे?

छुपे आकडे हे दिसू लागता
असे लेखणीने रुसावे कसे!

जरी आकड्यांनी उतू चौकटी
मनी शून्य माझ्या उरावे कसे

अनंतास जाण्या, नको चौकटी
'प्रसादा' तुला हे कळावे कसे!

कवी - प्रसाद शिरगांवकर

मायबोली

जातो जिथे जिथे मी नेतो हिच्या मशाली
जिंकून विश्व सारे, बोलेन मायबोली

एकेक अक्षरांच्या वाहुनिया पखाली
घालू सडे सुखाचे, शिंपून मायबोली

श्वासांत आज माझ्या होतात हालचाली
जेंव्हा समोर येते लाजून मायबोली

भाषेस जाळणारे सत्तांध जे मवाली
त्यांना कुशीत घेते प्रेमांध मायबोली

केला न सूर्य माझा त्यांच्या कुणी हवाली
ज्यांच्या सुरांत नाही माझीच मायबोली

माझ्या जिवास आहे, ही मूळची प्रणाली
ओठांत नेहमी या येईल मायबोली

राहो हातात काटे, ठेवू गुलाब गाली
राहो सदैव माझ्या ओठांत मायबोली

आई तुला ग माझी सांगू कशी खुशाली
दूतास आजही या समजे न मायबोली

आलो जगात या मी ऐकून मायबोली
सोडीन प्राण माझे बोलून मायबोली

कवी - प्रसाद शिरगांवकर

चंद्र, खड्डे आणि शायर

एकदा चंद्रास त्या मी
एकट्याने गाठले
वाटले जे जे मला ते
बेधडक सांगीतले

सांग मजला मिरविशी तू
एवढे टेंभे कसे?
हाय तुझिया चेहर्‍यावर
एवढे खड्डे असे!

बोलला तो चंद्र मजला
चंद्रही नव्हता कमी
'या जगी खड्डे नसावे
ही कधी नसते हमी'

'मानवा वाटेल तुजला
चेहरा माझा बरा
पुण्यनगरीतील रस्ते
पाहुनी तू ये जरा!'

ऐकुनी ते बोलणे मग
मीच माझा वरमलो
सोडुनी संवाद सारा
'पुण्य'लोकी परतलो

(आता मी काय करतो)

जावयाचे वाटते
जेंव्हा मला चंद्रावरी
सोडुनी मी काम सारे
चालतो रस्त्यावरी!

कवी - प्रसाद शिरगांवकर

घरामधे तू ससा

सिंह जरी तू जगतासाठी
घरामधे तू ससा
हीच कहाणी तुझी मानवा
हाय असा तू कसा!

तुझ्या आरोळ्या डरकाळ्यांनी
दुमदुमते तारांगण
तुझी कर्तबे पाहुन होते
अचंबित तारांगण
घरात येता कशास होतो
तुझा कोरडा घसा!!
हीच कहाणी तुझी मानवा
हाय असा तू कसा!

जशी एकदा चढते तुझिया
अंगावरती लुंगी
उतरुन जाती शस्त्रे सारी
सिंह बनतसे मुंगी...
कशास ऐसा आक्रमणाचा
सोडुन देशी वसा...
हीच कहाणी तुझी मानवा
हाय असा तू कसा!

चालवायचा तूच विराटा
घरातली या गादी
हाय कशी ही वेळ तुझ्यावर
आज पुसतसे लादी!!
सम्राटाच्या नशीबातही
भोग गुलामाजसा
हीच कहाणी तुझी मानवा
हाय असा तू कसा!

कधी तुला हे कळेल राजा
कशामुळे हे घडते
तुझ्या जिवाच्या राणीवाचुन
काय तुझे रे अडते
कशास राजा राणीसाठी
होशी वेडापिसा

हीच कहाणी तुझी मानवा
हाय असा तू कसा!

कवी - प्रसाद शिरगांवकर

ती जाताना 'येते' म्हणून गेली

ती जाताना 'येते' म्हणून गेली
अन जगण्याचे कारण बनून गेली!

म्हटली मजला 'मनात काही नाही'
पण जाताना मागे बघून गेली!

तिच्या खुणेची चंद्रकोर ही गाली
वार नखाचा हलके करून गेली...

घडे क्षणांचे रिते असे केले की
देहसुखाचा प्याला भरून गेली

कळते हा बगिचा का फुलला माझा
काल म्हणे ती दारावरून गेली!

तसे पाहता पाउस तितका नव्हता
कळे न का ती इतकी भिजून गेली...

तिच्या भोवती गंध अता दरवळतो
(सहवासचे अत्तर टिपून गेली!)

कवी - प्रसाद.

वेदनांची मांडतो आरास मी!

भासतो त्यांना सुखाचा दास मी
वेदनांची मांडतो आरास मी!

पाहतो ते ते खरे मी मानतो
केवढे जपतो उराशी भास मी...

वेळ जो लागायचा तो लागतो
मोजतो आहे उगाचच श्वास मी

लोपले सरकारही...पाऊसही
घेतला हाती अता गळफास मी

जायचे होते तिला, गेलीच ती
थांबवू शकलो कधी मधुमास मी?

नेत नाही ती मला कोणाकडे
जे नको ते बोलतो हमखास मी!

का अचंबा वाटतो गुण पाहुनी
आजवर केला कुठे अभ्यास मी!

ओळखू आली सख्या गणिते तुझी
ऐकला जेंव्हा तुझा इतिहास मी!

कवी - प्रसाद

गंऽऽऽ भाजणी

[दिवाळी काही दिवसांवर येउन ठेपली आहे. आता घराघरातून फ़राळाची तयारी चालू झाली असेल. त्यानिमित्त...]

चाल: गं साजणी, कुण्या गावाची तू गं राणी

गंऽऽऽ भाजणी
थालि पीठाची
किंवा चकलीची
आहे कशाची तू गं राणी
गं ऽऽऽ
आली थापुन
आणि भाजुन
थोडी लाजुन माझ्या पानी

थप थप थापण्याच्या
तालावर झाली दंग
तालावर झाली दंग
पाणीथोडं फार
मऊ मऊ झालं अंग
मऊ मऊ झालं अंग
कांदे दोन चार
लाभला तयांचा संग
लाभला तयांचा संग

माझ्या घरात
तुझी परात
येते वरात मझ्या पानी
गं ऽऽऽ
आली थापुन
आणि भाजुन
थोडी लाजुन माझ्या पानी

लोणच्याची फोड तुझ्या
चुरडतो अंगावरी
चुरडतो अंगावरी
तुपाचीही धार तुझ्या
ओततोय अंगावरी
ओततोय अंगावरी
ताजं ताजं दही लोणी
ठेवलंय बाजुवरी
ठेवलंय बाजुवरी

तुज्या वासानं
जीव हैरान
भूक बेभान येड्यावानी
गं ऽऽऽ
आली थापुन
आणि भाजुन
थोडी लाजुन माझ्या पानी

कवी - प्रसाद शिरगांवकर.

बहुतेक नवरे लाथाच खातात!

माकडं असोत वा गाढवं असोत
सगळेच प्राणी लग्न करतात
माणसं असोत वा सिंह असोत
बहुतेक नवरे लाथाच खातात!

गाढवीण आपल्या गाढवाला
'ऑफिशियली' लाथा मारते
माकडीण आपल्या माकडाला
हवं तसं 'टांगून' ठेवते

सिंहीण आपल्या सिंहराजाची
पाहीजे तेंव्हा आयाळ खेचते
अन बाई माणूस, बुवा माणसाचा
फक्त बोलून खीमा करते!

मार्ग त्यांचे काहीही असोत
उद्दीष्टं त्यांची एकच असतात
म्हणून
माणसं असोत वा सिंह असोत
बहुतेक नवरे लाथाच खातात!

गाढव नव-याला गाढविणीवरती
गुरकताना पाहिलंय कधी?
सिंहीणीला ताटाखालचं
मांजर झालेलं पाहिलंय कधी?
आपण पहातो माकडला
माकडचेष्टा करताना
अन बुवा माणसाला, बाईमाणसाच्या
मुठीत निमूट जगताना
जात त्यांची काहीही असो
अनुभव नव-यांचे सारखेच असतात
कारण
माणसं असोत वा सिंह असोत
बहुतेक नवरे लाथाच खातात!

गाढवासारखं 'हो' 'हो' म्हणत
नवरे आपले जगत रहातात
माकडासारखं आशांवरती
नवरे नेहमी लटकत रहातात
सिंह बनून जगण्यासाठी
हिंमत त्यांच्यात उरत नाही
माणूस म्हणून जगण्यासाठी
किंमत त्यांना उरत नाही
आलेला दिवस, आलेले क्षण
पुढे पुढे ढकलत रहातात
कारण

माणसं असोत वा सिंह असोत
बहुतेक नवरे लाथाच खातात!

कवी - प्रसाद